Sabit Gider Dağılımı: Ürün Başına Kâr Nasıl Hesaplanır?

Sabit Giderler Neden Kâr Hesabında Unutulur?

Pazaryeri satıcılarının çoğu kâr marjı hesaplama yaparken komisyon, kargo ve KDV'yi doğru şekilde dikkate alır. Ancak depo kirası, personel maaşı, elektrik ve muhasebe gibi sabit giderler çoğu zaman hesaba hiç girmez. Bu giderler ürüne doğrudan "yapışmadığı" için satıcı bunları unutur ve ciro büyüdükçe kasanın neden boşaldığını anlayamaz.

Oysa sabit giderler de tıpkı komisyon gibi her satıştan pay almalıdır. Aradaki fark, komisyonun yüzdesel ve değişken olması; sabit giderin ise ay sonunda sabit bir tutar olarak gelip, satış adedine bölünerek ürün başına dağıtılması gerekmesidir.

Sabit Gideri Ürün Başına Nasıl Dağıtırsınız?

Basit ve pratik yöntem şu şekildedir:

Aylık toplam sabit gideri çıkarın: depo kirası + personel maaşı + elektrik/su + muhasebe/yazılım aboneliği + sigorta.
Bu döneme ait toplam satılan ürün adedini belirleyin.
Toplam sabit gideri satış adedine bölerek ürün başına sabit gider payıni bulun.

Örnek hesap:

Aylık depo kirası: 25.000 TL
Personel maaşı (1 kişi, depo/paketleme): 35.000 TL
Elektrik, internet, yazılım: 5.000 TL
Toplam sabit gider: 65.000 TL
Aylık satış adedi: 1.000 adet
Ürün başına sabit gider payı: 65.000 / 1.000 = 65 TL

Bu 65 TL, komisyon, kargo ve KDV hesabından ayrı bir kalem olarak satış fiyatına eklenmelidir. Aksi halde ürün "kârlı" görünse bile ay sonunda gerçek kâr bu tutar kadar erir.

Satış Hacmi Değiştikçe Pay da Değişir

Sabit gider payı sabit bir TL tutarı değil, satış adedine göre değişen bir orandır. Ayın yavaş geçtiği dönemlerde (örneğin 600 adet satış), aynı 65.000 TL sabit gider artık ürün başına 108 TL'ye çıkar. Bu yüzden zam hesaplama ve fiyat güncellemesi yaparken sadece maliyet artışına değil, satış hacmindeki düşüşe de bakmak gerekir. Düşük sezonlarda sabit gider payını görmezden gelen satıcılar, yüksek sezonda kazandıklarını düşük sezonda fark etmeden geri verir.

Hangi Giderler Sabit Gider Sayılır?

Her işletme için liste biraz farklı olsa da pazaryeri satıcılarında tipik sabit giderler şunlardır:

Depo veya ofis kirası
Paketleme/depo personeli maaşı
Muhasebe, yazılım ve panel abonelikleri (Entegra, ERP vb.)
Elektrik, internet, su
Sigorta ve amortisman (raf, terazi, bilgisayar gibi ekipman)

Bu kalemler, ürünün alış maliyetiyle veya ithalat maliyeti ile karıştırılmamalıdır — onlar değişken maliyettir, sabit gider ise satış olsun ya da olmasın her ay çıkar.

Sabit Gideri Fiyatlandırmaya Nasıl Yansıtırsınız?

Pratik bir yol, hedef kâr marjı hesabına sabit gider payını da bir kalem olarak eklemektir:

Satış Fiyatı = Alış Maliyeti + Kargo + Sabit Gider Payı + Komisyon + KDV + Hedef Kâr

Bu formülü her ürün için tek tek uygulamak yerine, ürün kategorisine göre ortalama bir "sabit gider payı" belirleyip fiyat listesine ekleyebilirsiniz. Özellikle çoklu pazaryerinde satış yapan satıcılar için bu pay, hangi kanalın gerçekten kârlı olduğunu görmek açısından da kritik bir gösterge haline gelir.

Sonuç

Sabit giderler pazaryeri satıcılığında görünmez ama gerçek bir maliyet kalemidir. Komisyon ve kargo kadar dikkatli hesaplanmadığında, ciro büyüse bile kâr marjı sessizce erir. Aylık sabit giderlerinizi düzenli olarak satış adedine bölüp ürün fiyatına yansıtmak, gerçek net kârınızı görmenin en pratik yoludur.

Sık Sorulan Sorular

Sabit gider payını her ürüne aynı mı eklemeliyim? Hayır. Yüksek fiyatlı ve az satılan ürünlerde pay daha yüksek tutulabilir; hızlı satan ve düşük fiyatlı ürünlerde daha düşük bir pay yeterli olabilir. Önemli olan toplamda aylık sabit giderin karşılanmasıdır.

Sabit gider payını aylık mı yoksa yıllık mı hesaplamalıyım? Aylık hesaplamak daha pratiktir çünkü çoğu sabit gider (kira, maaş) zaten aylık ödenir. Sezonluk dalgalanması yüksek işletmeler yıllık ortalama da alabilir.

Sabit gider payını komisyon hesaplayıcısına nasıl dahil ederim? Kâr marjı hesaplama aracında maliyet kısmına alış fiyatının yanına sabit gider payını ayrı bir satır olarak ekleyip toplam maliyeti bu şekilde hesaplayabilirsiniz.