Enflasyon Hesaplama
Enflasyon hesaplama aracı, geçmişteki bir TL tutarının bugünkü satın alma gücü karşılığını Dünya Bankası'nın Türkiye yıllık TÜFE serisiyle hesaplar.
Örneğin 2015'te 1.000 TL'ye aldığınız bir ürünün bugün yaklaşık kaç TL'ye denk geldiğini, aradaki kümülatif ve yıllık ortalama enflasyonla birlikte görürsünüz.
Enflasyon veri kaynağına ulaşılamadı — daha sonra tekrar deneyin.
Enflasyon düzeltmesi nasıl hesaplanır?
Tutar, aradaki her yılın enflasyon oranıyla bileşik olarak çarpılır: Bugünkü Değer = Tutar × (1 + o₁) × (1 + o₂) × … Burada o, her yılın TÜFE oranıdır.
Örnek: 1.000 TL, ardışık iki yılda %50 ve %60 enflasyon görmüşse bugünkü karşılığı 1.000 × 1,50 × 1,60 = 2.400 TL olur. Kümülatif enflasyon %110 + %30 değil, bileşik etkiyle %140'tır — enflasyon üst üste biner.
Kümülatif ve yıllık ortalama enflasyon ne demek?
Kümülatif enflasyon, seçtiğiniz iki yıl arasında fiyatların toplamda yüzde kaç arttığını gösterir. Yıllık ortalama ise bu artışın her yıl eşit gerçekleşmiş gibi hesaplanan bileşik ortalamasıdır; farklı dönemleri karşılaştırmayı kolaylaştırır.
Araç yıllık ortalama TÜFE değişimini kullanır; ay bazlı hesaplar (örneğin kira artışında kullanılan 12 aylık ortalama) bundan bir miktar farklı çıkabilir.
Veri kaynağı ve kapsam
Yıllık enflasyon oranları Dünya Bankası'nın Türkiye tüketici fiyatları serisinden otomatik çekilir; seri 1961'e kadar uzanır ve her yıl güncellenir. Bu sayede 1970'lerdeki bir maaşın ya da 2000'lerdeki bir ev fiyatının bugünkü karşılığını hesaplayabilirsiniz.
Sonuçlar resmî TÜFE'ye dayalı yaklaşık değerlerdir; tek tek ürünlerin fiyat seyri genel endeksten sapabilir.
Sık Sorulan Sorular
- 2015'teki 1.000 TL bugün kaç TL eder?
- Tutara 1.000, başlangıç yılına 2015 yazın; bitiş yılı otomatik olarak verinin son yılına ayarlanır. Araç, aradaki yılların TÜFE oranlarını bileşik uygulayarak bugünkü karşılığı gösterir.
- Veriler hangi kaynaktan geliyor?
- Dünya Bankası'nın Türkiye yıllık tüketici enflasyonu (TÜFE) serisi kullanılır; veri TÜİK'in resmî endeksine dayanır ve günlük kontrol edilir.
- En eski hangi yıldan hesap yapabilirim?
- Seri 1961'den başlar; ipucu satırında kapsanan yıl aralığını görürsünüz. Başlangıç yılı bitiş yılından küçük olmalıdır.
- Kira artışı hesabında bu oranı kullanabilir miyim?
- Doğrudan kullanmayın: kira artışında yasal sınır, TÜİK'in 12 aylık ortalama TÜFE değişimidir ve ay bazında açıklanır. Bu araç yıllık ortalama seriyle genel satın alma gücü hesabı yapar.
- Sonuç neden mağazadaki fiyat artışından farklı?
- TÜFE, yüzlerce ürün ve hizmetin ağırlıklı ortalamasıdır; tek bir ürünün fiyatı endeksten hızlı ya da yavaş artmış olabilir. Sonuçlar genel satın alma gücünü yansıtır.