Oran Orantı Hesaplama
Oran orantı hesaplama aracı ile üç değeri girerek orantıdaki bilinmeyen dördüncü değeri (X) anında bulabilirsiniz. Doğru orantı ve ters orantı modları tek araçta.
Alışverişte birim fiyat kıyaslamadan tarif ölçeklemeye, işçi-gün problemlerinden harita ölçeğine kadar her orantı sorusu için kullanabilirsiniz.
A / B = C / X
Örnek: 3 kg elma 90 TL ise (A=3, B=90), 5 kg (C=5) kaç TL? X = 150.
Doğru orantı nasıl hesaplanır?
Doğru orantıda iki büyüklük birlikte artar veya azalır: A/B = C/X eşitliğinde X = B × C ÷ A. Örneğin 3 kg elma 90 TL ise 5 kg elma: X = 90 × 5 ÷ 3 = 150 TL.
İçler dışlar çarpımı da aynı sonuca götürür: A × X = B × C. Bilinmeyen hangi konumda olursa olsun üç değeri yerine koyup çözebilirsiniz.
Ters orantı nasıl hesaplanır?
Ters orantıda biri artarken diğeri azalır ve çarpımları sabittir: A × B = C × X, yani X = A × B ÷ C. Örneğin 4 işçi bir işi 6 günde bitiriyorsa 8 işçi: X = 4 × 6 ÷ 8 = 3 günde bitirir.
Hız-süre, işçi-gün ve debi-doluş süresi problemleri ters orantının klasik örnekleridir.
Günlük hayatta orantı nerede kullanılır?
Birim fiyat karşılaştırma (hangi paket daha hesaplı?), yemek tariflerini kişi sayısına göre ölçekleme, yakıt tüketimi tahmini, döviz çevirisi ve harita ölçeği hesapları hep doğru orantıdır.
E-ticarette de sık karşınıza çıkar: 100 adette birim maliyeti bilinen ürünün 250 adetteki toplam maliyeti veya kargo desisine göre ücret tahmini gibi hesaplar orantıyla çözülür.
Sık Sorulan Sorular
- Orantıda bilinmeyen nasıl bulunur?
- İçler dışlar çarpımı yapılır: A/B = C/X ise A × X = B × C, buradan X = B × C ÷ A. Aracımıza üç değeri girmeniz yeterli, X otomatik hesaplanır.
- Doğru orantı ile ters orantı farkı nedir?
- Doğru orantıda büyüklükler birlikte artar (kg arttıkça fiyat artar), oranları sabittir. Ters orantıda biri artarken diğeri azalır (işçi arttıkça gün azalır), çarpımları sabittir.
- 3 kg 90 TL ise 5 kg kaç TL?
- Doğru orantıyla: 90 × 5 ÷ 3 = 150 TL. Önce birim fiyat (30 TL/kg) bulup 5 ile çarpmak da aynı sonucu verir.
- Orantı yüzde hesabında kullanılır mı?
- Evet, yüzde aslında paydası 100 olan bir orantıdır: X/100 = parça/bütün. Yüzdeye özel pratik hesaplar için yüzde hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.